Ruimte voor afscheid - Vervuld van leven, bewogen door stilte

Dankbaarheid en de dood

Deze zomer was en is voor mij vol emoties. De dag voordat ik op reis richting de bergen in Zuid Spanje ging, stortte boven Oost-Oekraïne het vliegtuig neer vol met mensen die op vakantie, op familiebezoek of naar huis gingen. ’58 schoolgaande Nederlandse kinderen’ stond gisteren in de krant. Maar niet alleen zij hebben ouders en grootouders in schok, maar ook alle andere passagiers. Het zijn mensen met kinderen, kleinkinderen, broers en zussen, vrienden. Voor deze nabestaanden is een ingrijpend en tragisch traject van rouw begonnen, waarbij ze hun overleden geliefden niet eens meer kunnen vasthouden. Soms resten alleen spulletjes en soms niet eens dat. Terwijl het mogen zien en aanraken van een misschien ongeschonden gebleven hand of haarpluk zo belangrijk is na een ongeluk om beter afscheid te kunnen nemen.

In dezelfde tijd dat ik, zelf moeder van een overleden kind en professioneel rouwdeskundige, zo intensief meeleef met de nabestaanden van dit drama mag ik langer dan verwacht afscheid nemen van mijn hoogbejaarde, kinderloze tante ver weg in mijn geboorteland Oostenrijk. Als ik er ben mag ík haar aanraken. En ik ben me er van bewust als ik aan de vliegtuigramp denk, welk voorrecht dat is. Ik dacht in juli dat ik haar voor het laatst zou zien. Maar in augustus kon ik haar weer opzoeken en nog steeds met haar praten en lieve woorden uitwisselen en haar gezicht en handen strelen en met verwondering kijken naar haar onvoorstelbaar vermagerde lijf.

Ze was niet altijd lief geweest tegen mij, zelfs niet tegen mijn nichtje, veertig jaar jonger dan ik. Ze had ons als pubers dik en lelijk gevonden en ons bij elke ontmoeting gekwetst. Maar dat station van veroordelen en beoordelen van de vrouwelijke familieleden is nu gepasseerd. De kritische kijk is verdwenen als sneeuw in de zon. (En niet alleen vanwege de grijze staar!) Welk een geluk voor mij en voor haar! Nu is er slecht dankbaarheid, over en weer, over de liefde die ze schonk en ontvangt. Dankbaar ben ik dat ze me als studente een leven in Nederland mogelijk maakte. Zou ze toen mijn keuze begrepen hebben, op een diepere laag? Dankbaar ben ik voor het vele dat ik in de zomers bij haar leerde. Dankbaar ben ik dat ze me nog steeds herkent.

En ik realiseer me weer hoezeer de genade van dankbaar kunnen zijn me steeds heeft geholpen bij ‘mijn’ doden. Dankbaar was ik zelfs toen Jorin, onze zoon van zeven maanden met zijn energieke karakter en felle ogen, plotseling was overleden. Niet voor zijn dood (natuurlijk)! Maar omdat hij bij ons was geweest en ik van en door hem zo veel heb geleerd over het leven en mezelf.

Samen verder.9789025903725Deze dankbaarheid was een van de drijfveren om mijn boek te schrijven: Samen verder na verlies van een kind, Ten Have, april 2014. Over dit boek volgende keer meer!

Beate Matznetter, 19 augustus 2014